Aile Hukuku Çözümlü Pratik Çalışma – 1 | Muhammed ÖZCAN

Aile Hukuku Çözümlü Pratik Çalışma – 1

13.04.2011

OLAY

20 yaşındaki Bay A, 16 yaşındaki üniversite öğrencisi Bayan B ‘ye evlenme teklif eder ve Bayan B ‘nin kabul etmesi üzerine ona pırlanta bir yüzük hediye eder. Bayan B’nin ailesinin isteği üzerine onlar tarafından yapılan nişan töreninde Bay A’nın babası Bay M, Bayan B’ye değerli bir kolye, Bayan B’nin babası Bay T’ye de kendi çevrelerinde adet olduğu üzere bir miktar para verir. Nişan töreninden bir süre sonra Bay A da evlendikten sonra oturacakları ev için nişanlısının beğendiği mobilya takımını satın alır ve satın aldığı takım için geçici olarak bir depo kiralar.

Ancak hem evlilik hazırlıkları hem de Bayan B’nin derslerinin yoğunluğu sebebiyle nişanlısını sıkça göremeyen Bay A eski sevgilisi Bayan S ile görüşmeye başlar ve bir süre sonra Bay A ile Bayan S tekrar yakınlaşırlar. Bay A’nın kendisini aldattığını öğrenen Bayan B nişanı bozar. Bunun üzerine sinirlenen Bay A da Bayan B ‘den kendisine hediye ettiği yüzüğü Bayan S ‘ye takmak üzere geri ister, ancak Bayan B yüzüğü derhal bu durumu bilen arkadaşı Bayan Ü’ye satarak teslim eder. Bu arada okuldaki arkadaşlarnın kendisiyle alay etmeleri üzerine büyük bir üzüntüye kapılan Bayan B sinirleri bozulduğundan okula devam edememiş ve bunun sonucunda da kaydı silinmiştir.

Henüz yeni 17 yaşını dolduran Bayan S anne babasının karşı çıkmasına rağmen Bay A’nın teklifini kabul ederek onunla evlenir ve evlenmelerinden kısa bir süre sonra hamile kalır. Bir süre sonra Bayan S ‘nin giderek dengesiz davranışlarını gören ve bundan şüphelenen Bay A, eşiyle birlikte gittikleri doktordan Bayan S’nin akıl hastası olduğunu öğrenir ve hasta bir insanla bir hayat boyu uğraşamayacağını düşünerek dava açıp evliliğini sona erdirmeye karar verir. Bayan S aleyhine açtığı dava devam ederken Bay A bu defa da durumdan habersiz olan 19 yaşındaki Bayan C ile evlenir. Bay A’nın Bayan C ile evlendiğini duyan ve artık yaşadığı sıkıntılara katlanamayan Bayan S intihar eder.

SORULAR

  1. Bay A ile Bayan B arasında geçerli bir nişanlılık ilişkisi kurulmuş mudur? Eğer cevabınız olumlu ise ne zaman? Eğer cevabınız olumsuz ise neden?
  2. Nişanlanmanın geçerli olduğu varsayımında,

  3. Nişanın bozulması sonucunda Bay A’nın babası Bay M’nin, Bayan B’ye vermiş olduğu kolyeyi ve Bayan B’nin babası Bay T’ye vermiş olduğu parayı geri istemesi mümkün müdür? Gerekçeli olarak açıklayınız.
  4. Nişanın bozulması sonucunda Bay A’nın Bayan B’ye vermiş olduğu yüzüğün ve evlilik için yapmış olduğu masrafların iadesini istemesi mümkün müdür? Cevabınız olumlu ise, nasıl, kimden ve hangi süre içinde? Cevabınız olumsuz ise neden?
  5. Nişanın bozulması sonucunda Bayan B’nin veya ailesinin Bay A’ya veya Bay A’nın ailesine karşı ileri sürebileceği herhangi bir talep var mıdır? Somut olay bakımından değerlendiriniz.
  6. Bayan S’nin annesi ve babasının kızlarının kendilerinden izinsiz Bay A ile evlenmesine karşı başvurabilecekleri hukuki bir yol mevcut mudur? Somut olay bakımından değerlendiriniz.
  7. Olayda Bayan S’nin hastalığını öğrenen Bay A’nın evliliği sonlandırmak için dava açması mümkün müdür? Açamazsa sebebi nedir? Açabilirse bu ne tür bir davadır ve özellikleri nelerdir?
  8. Bay A’nın Bayan C ile evliliğinin hükmü nedir? Bayan C’nin iyi niyetli olmasının anlamı nedir ve bu durumun Bay A ile Bayan C’nin evliliğinin geçerliliği bakımından herhangi bir etkisi olur mu?
  9. Bayan S’nin intihar haberi üzerine kocasının önceki evliliğini ve geçmişini öğrenen Bayan C’nin yanılma sebebiyle butlan davası açması mümkün müdür? Açıklayınız.

ÇÖZÜMLER

1-Bay A ile Bayan B arasında geçerli bir nişanlılık ilişkisi kurulmuş mudur? Eğer cevabınız olumlu ise ne zaman? Eğer cevabınız olumsuz ise neden?

Nişanlanma evlenme vaadiyle olur.”(MK 118). Somut olayda Bayan B 16 yaşında olduğu için sınırlı ehliyetsizdir, sınırlı ehliyetsizler yasal temsilcilerinin rızası olmadan nişanlanamazlar* “Nişanlanma, yasal temsilcilerinin rızası olmadıkça küçüğü veya kısıtlıyı bağlamaz.” (MK 118/f 2). Somut olayda Bayan B’nin ailesi böyle bir duruma zaten önceden izin vermiştir. Nişanlanma tarafların birbirlerine uygun iradelerini açıkladıkları anda kurulmuştur. Nişanlanma belli bir şekil şartına tabii değildir. Yani olayımızda yüzüğün hediye edildiği anda nişanlanma kurulmuştur.

2-Nişanın bozulması sonucunda Bay A’nın babası Bay M’nin, Bayan B’ye vermiş olduğu kolyeyi ve Bayan B’nin babası Bay T’ye vermiş olduğu parayı geri istemesi mümkün müdür? Gerekçeli olarak açıklayınız.

MK 122 :

Nişanlılık evlenme dışındaki bir sebeple sona ererse, nişanlıların birbirlerine veya ana ve babanın ya da onlar gibi davrananların, diğer nişanlıya vermiş oldukları alışılmışın dışındaki hediyeler, verenler tarafından geri istenebilir.

Hediye aynen veya mislen geri verilemiyorsa, sebepsiz zenginleşme hükümleri uygulanır.”

Hükümlerine göre kolye ve para geri istenebilir.

3-Nişanın bozulması sonucunda Bay A’nın Bayan B’ye vermiş olduğu yüzüğün ve evlilik için yapmış olduğu masrafların iadesini istemesi mümkün müdür? Cevabınız olumlu ise, nasıl, kimden ve hangi süre içinde? Cevabınız olumsuz ise neden?

MK 120 :

Nişanlılardan biri haklı bir sebep olmaksızın nişanı bozduğu veya nişan taraflardan birine yükletilebilen bir sebeple bozulduğu takdirde; kusuru olan taraf, diğerine dürüstlük kuralları çerçevesinde ve evlenme amacıyla yaptığı harcamalar ve katlandığı maddî fedakârlıklar karşılığında uygun bir tazminat vermekle yükümlüdür. Aynı kural nişan giderleri hakkında da uygulanır.

Tazminat istemeye hakkı olan tarafın ana ve babası veya onlar gibi davranan kimseler de, aynı koşullar altında yaptıkları harcamalar için uygun bir tazminat isteyebilirler.” hükmüne göre Bay A yüzüğün iadesini Bayan B’den talep edebilicecektir ama Bayan B yüzüğü üçüncü bir kişşi olan Ü’ye satmıştır. Burada Ü’nün iyiniyetli olup olmamasına bakılmaz. Bay A yüzüğü Bayan B ye hediye ettiği için Bayan B artık yüzüğün maliki olmuştur.(iyiniyet uygulanamaz) yüzük aynen geri verilemiyorsa sebepsiz zenginleşme hükümleri uygulanacaktır. Kusurlu olan taraf maddi ve manevi tazminat talebinde bulunamaz A kusurlu taraf olduğu için nişan için yaptığı masrafların karşılığını da isteyemeyecektir.

4-Nişanın bozulması sonucunda Bayan B’nin veya ailesinin Bay A’ya veya Bay A’nın ailesine karşı ileri sürebileceği herhangi bir talep var mıdır? Somut olay bakımından değerlendiriniz.

MK 120 :”Nişanlılardan biri haklı bir sebep olmaksızın nişanı bozduğu veya nişan taraflardan birine yükletilebilen bir sebeple bozulduğu takdirde; kusuru olan taraf, diğerine dürüstlük kuralları çerçevesinde ve evlenme amacıyla yaptığı harcamalar ve katlandığı maddî fedakârlıklar karşılığında uygun bir tazminat vermekle yükümlüdür. Aynı kural nişan giderleri hakkında da uygulanır.

Tazminat istemeye hakkı olan tarafın ana ve babası veya onlar gibi davranan kimseler de, aynı koşullar altında yaptıkları harcamalar için uygun bir tazminat isteyebilirler.” Bayan B manevi tazminat isteyebilecektir çünkü nişanın bozulması sonucunda büyük üzüntü yaşamış, okulda kendisiyle alay edilmiş ve okulu da bırakmak zorunda kalmıştır.

5-Bayan S’nin annesi ve babasının kızlarının kendilerinden izinsiz Bay A ile evlenmesine karşı başvurabilecekleri hukuki bir yol mevcut mudur? Somut olay bakımından değerlendiriniz.

MK 126 :” Küçük, yasal temsilcisinin izni olmadıkça evlenemez.” hükmü yer almaktadır 17 yaşındaki Bayan S sınırlı ehliyetsizdir, kurala göre sınırlı ehliyetsizler de yasal temsilcilerinin izni olmadıkça evlenemeyeceklerdir. Eğer evlenme gerçekleşmişse yapılan bu evlenme nisbi butlanla sakattır.

MK 153 : “Küçük veya kısıtlı, yasal temsilcisinin izni olmadan evlenirse, izni alınmayan yasal temsilci evlenmenin iptalini dava edebilir.

Bu suretle evlenen kimse sonradan onsekiz yaşını doldurmak suretiyle ergin olur, kısıtlı olmaktan çıkar veya karı gebe kalırsa evlenmenin iptaline karar verilemez.”

6-Olayda Bayan S’nin hastalığını öğrenen Bay A’nın evliliği sonlandırmak için dava açması mümkün müdür? Açamazsa sebebi nedir? Açabilirse bu ne tür bir davadır ve özellikleri nelerdir?

Eğer baştan itibaren evlenmeye engel olcak şekilde akıl hasstasıysa evlenme mutlak butlanla sakat olacaktır. Olayda da sonradan öğreniliyor akıl hastası olduğu ve Bay A böyle biriyle yaşamını devam ettiremeyeceğini düşünüyor.

MK 149 :  “Aşağıdaki durumlarda eşlerden biri evlenmenin iptalini dava edebilir:

1. Evlenmeyi hiç istemediği veya evlendiği kişiyle evlenmeyi düşünmediği hâlde yanılarak bu evlenmeye razı olmuşsa,

2. Eşinde bulunmaması onunla birlikte yaşamayı kendisi için çekilmez bir duruma sokacak derecede önemli bir nitelikte yanılarak evlenmişse.

3. Aldatma” hükümlerinde yer alan 2 fıkraya göre nisbi butlan davası açarak evliliğine son verebilir.

7-Bay A’nın Bayan C ile evliliğinin hükmü nedir? Bayan C’nin iyi niyetli olmasının anlamı nedir ve bu durumun Bay A ile Bayan C’nin evliliğinin geçerliliği bakımından herhangi bir etkisi olur mu?

MK 145 : “Aşağıdaki hâllerde evlenme mutlak butlanla batıldır:

1. Eşlerden birinin evlenme sırasında evli bulunması,

2. Eşlerden birinin evlenme sırasında sürekli bir sebeple ayırt etme gücünden yoksun bulunması,

3. Eşlerden birinde evlenmeye engel olacak derecede akıl hastalığı bulunması,

4. Eşler arasında evlenmeye engel olacak derecede hısımlığın bulunması.” hükmündeki fıkar 1 e göre 2. evlilik mutlak butlanla sakattır.

8-Bayan S’nin intihar haberi üzerine kocasının önceki evliliğini ve geçmişini öğrenen Bayan C’nin yanılma sebebiyle butlan davası açması mümkün müdür? Açıklayınız.

MK 149 burada da uygulanacaktır Bayan C nisbi butlan davası açabilecektir. Hak düşürücü süreye dikkat etmek gerekir.

MK 152 : “İptal davası açma hakkı, iptal sebebinin öğrenildiği veya korkunun etkisinin ortadan kalktığı tarihten başlayarak altı ay ve her hâlde evlenmenin üzerinden beş yıl geçmekle düşer.”



Yazar Hakkında

Muhammed ÖZCAN
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi | 2010 - 2014
 


Yorumlar (20)

  1. tuğçe Cevapla |

    çok güzel..bir kaç olay daha eklenirse daha güzel olur

  2. arda Cevapla |

    ya olayın cevaplarında bir yanlışlık var nasıl düğün için yaptıkları masrafları isteyemiyo anlamadım …

  3. admin Cevapla |

    isteyemez çünkü kusurlu olan taraf bay A dır

  4. burcu Cevapla |

    bayan s 17 yaşını doldurduğuna göre evlenme ehliyetine sahip olmuyor mu yasal temsilcisin izni neden gereksin ki ?

  5. admin Cevapla |

    @burcu
    17 yaşının doldurulmasıyla sınırlı bir evlenme hakkı kazanılmış oluyor. 17 yaşını doldurmayanlar zaten hiçbir şekilde evlenemezler. 17 yaşını dolduranlar ise yasal temsilcilerinin izniyle evlenebileceklerdir.

    “17 yaşını doldurmuş olanlarla, ergin olup da kısıtlandıkları için velayet ya da vesayet altında bulunanlar evlenme yönünden sınırlı ehliyetsizdirler. Aynı durum, olağanüstü evlenme yaşı olan 16 yaşını doldurmuş olanlar için de söz konusudur.
    Yukarıda da değinildiği gibi 17 yaşını doldurmuş olanlar ve ergin olup da kısıtlanmış kimseler, ancak yasal temsilcilerinin izniyle evlenebilirler. Aslında evlenmek, kişiye sıkı sıkıya bağlı bir hak olduğu için, MK 16/2 gereğince, sınırlı ehliyetsizin bu hakkını yasal temsilcinin katılması olmadan kullanması gerekirdi. Ancak, kanunkoyucu, evlenmenin öneminden hareket ederek sınırlı ehliyetsizin evlenmesini MK 126 ve 127′de yasal temsilcinin iznine bağlamıştır.”
    Kaynak: Dural/Öğüz/Alper Gümüş – Aile Hukuku kitabı

  6. ayça Cevapla |

    aynı kitaba bakıyorum, okuyorum ama böyle bir yorumu göremiyorum.17yaşını dolduran yani 18den gün alan evlenebilir diyor burası.yasal temsilciyle ilgili bir ifade yok.tam olarak anlayamadım?

  7. admin Cevapla |

    @ayça
    2011 basım yılı olan kitapta 52. sayfada “Evlenmeye sınınırlı ehliyetsizler” başlığı altında bu ifadeler mevcut.

  8. metin araç Cevapla |

    mal rejimi ile ilgili sorular var ancak nedense cevapları yok bunula ilgili çalışmalarınız varsa sevinirim.
    acil bugün mail atma şansınız varsa sevinirim yarın sınav var çünkü.:)
    şimdiden başarılar

  9. batuhan Cevapla |

    3. soruya verilen cvp yanlış daha doğrusu eksik burada nişan yüzüğü için mk. md. 122 uygulanması için bay a nın bayan b ye verdiği yüzük kendi bütçesini aşarsa eğer bay a içinde pahalı bir hediyeyse alışılmışın dışında olur ve geri alma hükmü uygulanır ama burada bay a nın maddi durumu yerindeyse yüzük bütçesine göre normalse yüzük alışılmış hediye olur o yüzden geri istenemez bu pratiktede bay a nın maddi durumu verilmediğinden kesin bişey söyleyemeyiz olayımız için

  10. umit can Cevapla |

    2. sorunun cevabında da hata var o kanunda …diğer nişanlıya vermiş oldukları alışılmışın dışındaki hediyeler geri verilir diyor oğlana verilen para o yörenin adeti olduğu için ve alışılagelmiş olduu için iade edilmez. Ayrıca kolyeninde maddi değeri tam olarak belirtilmediği için, eğer çok pahalı bir hediye değilse akışıla gelmiş bir hediye olur ve iade edilmez.

  11. admin Cevapla |

    @batuhan
    Bir hediyenin alışılmışın dışında olup olmadığını hakim takdir edecektir. Hakim bu hususta mahalli örfe ve günün şartlarına ve tarafların sosyal durumlarına bakarak bir karar vermesi gerekmektedir.

  12. Veysel Cevapla |

    Soru 5 deki cevapta nispi butlan yazılmış nispi butlan durumları asli ve tali şrtları sağlayıp irade sakatlığı durumlarında ortaya çıkar mutlak butlan da ise hukukun emredici kuralına aykırılık vrdır olayda iradede bi sakatlık yoktur mk 120 maddesine aykırıdır mutlak butlanla sakat olması lazım sizcede bi yanlışlık yokmu ?

  13. Veysel Cevapla |

    Pardon mk 126 ve 127 ye aykırı

    • admin Cevapla |

      Mutlak butlan halleri kanunda belirli sayıda sayılmıştır. Dolayısıyla her kanuna aykırılık teşkil eden durumu mutlak butlan olarak nitelendirmek mümkün değildir. Olayımızdaki durumda da yasal temsilcinin izninin alınmaması durumu MK md 153 te nisbi butlan halleri başlığı altında düzenlenmiştir. Sonuç olarak yasal temsilcinin izni olmaksızın evlenen sınırlı ehliyetsizin evliliği nisbi butlan ile sakat olacaktır.

  14. Melis Cevapla |

    2. Soruda para geri istenemez bir hısmın diğer nişanlının hısmına verdiği hediyeler istenemez . Mk 122 nişanlıya verilen hediyelerin geri istenebileceğini söylemekte zaten . Bu durum başkasının -nişanlıya ,,, nişanlının – diğer nişanlının hısmına ,, hısmın – diğer hısıma verdiği hediyeler geri istenemez diye öğrenebilirsiniz durumda kolye istenebilir ama para istenemez

  15. mehmet Cevapla |

    Son soruda Bayan C’nin evliliğin nispi butlanını talep edebilme durumu soruluyor. Ancak, Bay A Bayan S ile olan evliliğinin hükğmsüzlüğü henüz belirsizken yani ” dava esnasında” Bayan C ile evlenebilir mi? Zaten onların da evliliği kesin hükümsüz değil mi?

  16. Hakkı Cevapla |

    7. sorunun cevabını eksik vermişsiniz bence, bildiğim kadarıyla evliyken tekrar evlenen bir kimsenin bu ikinci evliliğindeki eşi iyiniyetliyse ve ikinci evliliğin butlanına karar verilmeden birinci evlilik sona ererse, ikinci evliliğin butlanına karar verilemez. İyi niyetten kasıt da bu bahsedilen eşin evlendiği kişinin zaten evli olduğunu bilmemesidir. Bazı pürüzleri olsa da iyi ki böyle bir site hazırlamışsın, eline sağlık.

  17. Mert Cevapla |

    Severek takip ediyorum seni dostum :) Başarılarının devamını dilerim. Paylaşımlar için de teşekkürler.

  18. sümeyye akay Cevapla |

    17 yaşını doldurmakla 17 yaşında olmak arasında bir fark var mıdır? Acil yardım :)

  19. Murat ÖZTÜRK Cevapla |

    2. Soru ile ilgili;
    2014 Basım, Sy. 44, Paragraf 230, Dural/Öğüz/Alper Gümüş – Aile Hukuku Kitabı
    Söz konusu para ya da eşya, bir nişanlı tarafından diğer nişanlıya ya da onu temsilen babasına ya da başka bir kimseye verilmişse MK 122′nin kapsamına gireceğinden geri vermenin de bu hükme göre olacağından kuşku duymamak gerekir. Buna karşılık, bir nişanlı ya da ana ve babasının , diğer nişanlının ana ve babasının şahsına verdiği yukarıdaki türden para ya da mallar hakkında MK 122′nin uygulanması mümkün değildir. Nişanlılığın sona ermesi halinde bu paralar ya da mallar ancak sebepsiz zenginleşme (TBK 77 vd) hükümlerine göre geri istenebilir.
    Açıklanan bu nedenler sonucunda,
    hediyelerin geri verilmesi kapsamında kolye geri istenebilir fakat para geri istenemez.

Yorumlarınızı eksik etmeyin lütfen...


 

Copyright © 2013 , All Rights Reserved

Sitedeki yazılar link vermek suretiyle kullanılabilir.

Designed by Web Directory. Thanks to Free Wordpress Themes